A history of women’s press in Poland and France from its beginnings until the end of the 19th century: A preliminary outline
Keywords:
women's press, Poland, France, magazineAbstract
Due to specific historical circumstances and a host of other factors the rise of the women's press in Poland was in many ways dissimilar from the trajectory of its French counterpart. At the same time, though, the emergence of women’s press in both Poland and France was closely related to the changing role of women in society. Moreover, the earliest Polish women's magazines borrowed the models and formulas that had proved successful with the French female readers. This article attempts to trace the history of women’s press from its emergence in either country until its great expansion in both in the latter 19th century. Drawing on the historical‑literary periodization and applying the tools of description and analysis the article draws a timeline of developments in the Polish and French women’s press segment, charts the major trends affecting that market, and presents some of the iconic women's magazines of the time.
References
Auclert H., Le Vote des femmes, Paryż 1908.
Baszkiewicz J., Historia Francji, Wrocław 2004.
Bonvoisin S. M., Maignien M., La presse féminine, Paryż 1986.
Brétéché M., Blandin C., Femmes, genre et presse de l’Ancien Régime à nos jours, [w:] Histoire des femmes et du genre. De l'Antiquité à nos jours, red. S. Chaperon, A. Grand-Clément, S. Mouysset, Paryż 2022, s. 275–291.
Ciechanowska Z., Hoffmanowa z Tańskich Klementyna (1798–1845), [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław 1961, t. IX s. 573–576.
Chwastyk-Kowalczyk J., „Bluszcz” w latach 1918–1939. Tematyka społeczna oraz problemy kultury i literatury, Kielce 2003.
Dardigna A.M., La Presse «féminine». Fonction idéologique, Paryż 1978.
Dobek R., „Journal des Dames et des Modes”, czyli świat paryskiej damy po rewolucji, [w:] Kobieta i media. Studia z dziejów emancypacji kobiet, pod red. P. Perkowskiego i T. Stegnera, Gdańsk 2009.
Dormus K., U źródeł polskiej prasy kobiecej — pierwsze redaktorki, wydawczynie, dziennikarki (ok. 1820–1914), [w:] Kobiety i mężczyźni (z) kolorowych czasopism, red. A. Łysak, E. Zierkiewicz, Warszawa 2015, s. 8–38.
Franke J., Polska prasa kobieca w latach 1820–1918, Warszawa 1999.
Frett A., Polska prasa kobieca z lat 1818–1914 w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, „Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi” 2021, t. 15, z. 2, s. 200–225.
Gajlewicz-Korab K., Francuska prasa drukowana. Narodziny, rozwój, era cyfrowa, Warszawa 2018.
Godechot J., ’lHistoire générale de la presse Française, Paryż 1970.
Hatin L., Bibliographie historique et critique de la presse périodique française : Catalogue systématique et raisonné de tous les écrits périodiques de quelque valeur publiés ou ayant circulé en France depuis l’origine du journal jusqu’à nos jours, Paryż 1866.
Kotowski R., Rola tygodnika „Bluszcz” w kształtowaniu społecznych i politycznych postaw kobiet w latach 1921–1939, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 2020, z. 3 (59), s. 41–56.
Łozowska-Marcinkowska K., Sprawy niewieście. Problematyka czasopism kobiecych Drugiej Rzeczypospolitej, Poznań 2010.
Maj E., Dziennikarki prasy dla kobiet w Polsce 1918–1939: Portret zbiorowy na podstawie publicystycznego samoopisu, Lublin 2020.
Maślanka J., Encyklopedia wiedzy o prasie, Wrocław 1976.
McIlvanney S., Figurations of the Feminine in the Early French Women's Press, 1758–1848, Liverpool, 2019.
Nelson Best K., The History of Fashion Journalism, Londyn 2017.
Poklewska K., Dziennik Mód Paryskich, [w]: Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. J. Bachórz, A. Kowalczykowa, Wrocław 2002, s. 209.
Retat P., Forme et discours d’un journal révolutionnaire. Les Révolutions de Paris en 1789, [w:] Le journalism d’Ancien Regime, red. J.C. Bonnet, H. Duranton, P. Ferrand, Lyon 1982, s. 139–178.
Rimbault C., La presse féminine de langue française au xviiième siècle, [w:] Le journalism d’Ancien Regime, red. J.C. Bonnet, H. Duranton, P. Ferrand, Lyon 1982, s. 199–216.
Sokół Z., Prasa kobieca w Polsce w latach 1945–1995, Rzeszów 1998.
Sokół Z., Z badań nad polską prasą kobiecą w latach 1818–1939, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1983, XXII (3), s. 5–12.
Soulier V., Presse féminine la puissance frivole, Paryż 2008.
Sroczyńska B., Działalność publicystyczna i literacka pierwszej polskiej kobiety redaktorki, Wandy Maleckiej (1800–1860), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1986, XXIV (4), s. 5–26.
Sullerot É., La presse féminine, Paryż 1963.
Sullerot É., Histoire de la presse féminine en France des origines à 1848, Paryż 1966.
Wodniak K., O czym nie przeczytamy w prasie kobiecej i z czego to wynika?: krótki przegląd tematów „zakazanych” i „niewygodnych”, [w:] Nie po myśli władzy: studia nad cenzurą i zakresem wolności słowa na ziemiach polskich od wieku XIX do czasów współczesnych, red. D. Degen, M. Żynda, Toruń 2012, s. 65–79.
Zancarini-Fournel M., Les luttes et les rêves: une histoire populaire de la France de 1685 à nos jours, Paryż 2016.
Zaleska Z., Czasopisma kobiece w Polsce (materiały do historii czasopism). Rok 1818–1937, Warszawa 1938.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Yearbook of the History of Polish Press
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
