Advertisements and classified ads in the Dziennik Poznański in the interwar period: A quantitative analysis

Authors

Keywords:

Second Polish Republic, Greater Poland, Poznan, newspaper advertisemen, newspaper, newspaper ad, newspaper announcement, anon, inserat, “Dziennik Poznański”

Abstract

This article presents the results of a quantitative analysis of advertisements and classified ads in the regional daily Dziennik Poznański in the interwar period. The representative sample selected for this research project consists of five volumes of the newspaper (from the years 1919, 1923, 1928, 1933 and 1938) and a subgroup of c. 25% of the issues in each volume. After establishing the number of items in each of the two sets (ads and classified ads), the analysis proceeds to quantify some general indicators, such as the proportion of non-journalistic content (measured in page area) to strictly journalistic texts, and the number and proportions of ads and classified ads connected with the paper's three thematic blocks (society, the economy, culture and science). These data points are then analysed in the conjunction with other metrics, i.e. the place indicated in the ads and classified ads, or the seller's address (Poznań, other large/small towns or villages in Poland or in Wielkopolska); or the seller's status in law (natural person or legal person). The gathering and calculation of key data points referring to advertisements in just one newspaper should be treated as an operation paving the way for more quantitative analyses which may prove quite useful, or even indispensable, for the examination of more specific questions.

References

Bibliografia

Źródła

„Dziennik Poznański” 1919, 1923, 1928, 1933, 1938

Opracowania

Bajka Z., Krótka historia reklamy na świecie i w Polsce, „Zeszyty Prasoznawcze” 1993,

nr 3–4, s. 16–47.

Bergmann O., Analiza ilościowa podaży i popytu rynku pracy w Drugiej Rzeczypospolitej na podstawie reklam i ogłoszeń prasowych „Dziennika Poznańskiego” z lat 1918–1939, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu” 2018, nr 37, s. 71–94.

Bergmann O., Podstawowe problemy reklamy prasowej i jej rynku w Drugiej Rzeczypospolitej, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu” 2016, nr 32, s. 101–121.

Bergmann O., Ogłoszenia i reklamy prasowe w badaniach historii społeczeństwa, gospodarki i kultury XIX–XX wieku (stan badań i problemy badawcze), „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu” 2017, nr 34, s. 25–41.

Bergmann O., Reklama prasowa i jej rynek w Drugiej Rzeczypospolite (stan badań i pod-stawowe zagadnienia badawcze), „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu” 2018, nr 37, s. 71–94.

Bibliografia dla tych, którzy interesują się reklamą (wybrane pozycje w języku polskim z lat 1907–1993), oprac. Z. Bajka, „Zeszyty Prasoznawcze” 1993, nr 3–4, s. 160–161. Długajczyk E., Oblicze polityczne i własnościowe prasy polskiej w województwie śląskim, Katowice 1990.

Fikus F., „Kurier Poznański” i inne wydawnictwa prasowe Drukarni Polskiej S.A. w Poznaniu w latach 1919–1939, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej”, R. XVII: 1978, nr 4, s. 49–53.

Fuks M., Prasa żydowska w Warszawie 1823–1939, Warszawa 1979.

Giełżyński W., Prasa warszawska 1661–1914, Warszawa 1962.

Jakubowska U., Oblicze ideowo-polityczne „Gazety Warszawskiej” i „Warszawskiego

Dziennika Narodowego” w latach 1918–1939, Warszawa 1984.

Janiak-Jasińska J., Aby wpadła w oko. O reklamie handlowej w Królestwie Polskim na początku XX wieku na podstawie ogłoszeń prasowych, Warszawa 1998. Jaroszewicz A., Zarys rozwoju reklamy, Warszawa 1965.

Kafel M., Prasoznawstwo. Wstęp do problematyki, Warszawa 1969.

Kowalski T., Media i pieniądze. Ekonomiczne aspekty działalności środków komunikowania masowego, Warszawa 1998.

Koźniewski K., Historia co tydzień. Szkice o tygodnikach społeczno-kulturalnych, Warszawa 1976.

Krasicki I., Prasa jako towar i przedsiębiorstwo, Kraków 1973.

Krzywobłocka B., Prasa jako źródło historyczne, „Kwartalnik Prasoznawczy” 1957, nr 3.

Kurta H., Rola i znaczenie reklamy w środkach informacji masowej, Warszawa 1965.

Łojek J., Myśliwski J., Władyka W., Dzieje prasy polskiej, Warszawa 1988.

Metody i techniki badawcze w prasoznawstwie, pod red. M. Kafla, Warszawa 1969–1971. Mikułowski Pomorski J., Badania masowego komunikowania, Warszawa 1980. Miśkiewicz B., Wstęp do badań historycznych, Warszawa 1985.

Nałęcz D., Zawód dziennikarza w Polsce 1918–1939, Warszawa 1982.

Notkowski A., Państwowa polityka prasowa Drugiej Rzeczypospolitej (1918–1939), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej”, R. XVIII: 1978, nr 1, s. 65–88.

Notkowski A., Polska prasa prowincjonalna Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa – Łódź 1982.

Notkowski A., Prasa w systemie propagandy rządowej w Polsce 1926–1939. Studium

techniki władzy, Warszawa – Łódź 1987. Oleński J., Ekonomika informacji, Warszawa 2001.

Osica J., „Słowo” — organ konserwatystów wileńskich w latach 1922–1928, „Kwartalnik

Historii Prasy Polskiej”, R. XVIII: 1979, nr 2, s. 81–104. Paczkowski A., Czwarta władza. Prasa dawniej i dziś, Warszawa 1975.

Paczkowski A., Prasa polska w latach 1918–1939, Warszawa 1980.

Pepliński W., Oblicze społeczno-polityczne „Słowa Pomorskiego” w latach 1920–1939, Gdańsk 1978.

Pepliński W., Prasa pomorska w Drugiej Rzeczypospolitej 1920–1939. System funkcjonowania i oblicze społeczno-polityczne prasy polskiej, Gdańsk 1987.

Pietrzak M., Reglamentacja wolności prasy w Polsce (1918–1939), Warszawa 1963.

Pilch A., Prasa studencka w Polsce 1918–1939. Zarys historyczny. Bibliografia, Kraków 1990.

Pisarek W., Analiza zawartości prasy, Kraków 1983.

Pisarek W., Prasa — chleb nasz powszedni, Wrocław 1978.

Plis J., Kościół katolicki w Polsce a prasa, radio i film 1918–1939, Lublin 2001.

Reklama w prasie, zawartość, język, odbiór, pod red. P. Dubiela, J. Zagórskiego, Kraków 1965.

Rudziński E., Informacyjne agencje prasowe w Polsce 1926–1939, Warszawa 1970.

Socha I., Czasopisma młodzieży szkolnej w Polsce 1918–1930, Katowice 1986.

Socha I., Czasopisma dla młodzieży — literatura piękna — wychowanie literackie (1918– 1939), Katowice 1990.

Szymański W.P., Z dziejów czasopism literackich w 20-leciu międzywojennym, Kraków 1970.

Tetelowska I., Szkice prasoznawcze, wybór pod red. P. Dubiela i W. Pisarka, Kraków 1972.

Topolski J., Metodologia historii, Warszawa 1973.

Tuszyński B., Sprintem przez prasę sportową, Warszawa 1975.

Wiśniewski J., Statystyka drobnych ogłoszeń w jednym z dzienników polskich, „Prasa” 1933/34, z. 11–12–1, s. 4–7.

Władyka W., „Krew na pierwszej stronie”. Dzienniki sensacyjne Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1982.

Wrona G., Polskie czasopiśmiennictwo naukowe w latach 1918–1939, Kraków 2005.

Wydawcy w latach kryzysu. Memoriał Polskiego Związku Wydawców Dzienników i Czasopism do Ministra Spraw Wojskowych z 22 grudnia 1932 roku, oprac. D. Nałęcz, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej”, R. XVIII: 1979, nr 1, s. 65–78.

Żarnowski J., Polska 1918–1939: praca, technika, społeczeństwo, Warszawa 1992. Zawidzki Z., Reklama prasowa, Warszawa 1974.

Żygulski K., Drogi rozwoju kultury masowej, Warszawa 1966.

Published

2025-11-26

How to Cite

Bergmann, O. (2025). Advertisements and classified ads in the Dziennik Poznański in the interwar period: A quantitative analysis. Yearbook of the History of Polish Press, 28(3), 43–61. Retrieved from https://rhpp.uken.krakow.pl/article/view/11693

Issue

Section

Articles & Papers