Wizerunek cyklistki na łamach pierwszych polskich czasopism rowerowych z XIX w.: „Cyklista” i „Koło”

Abstrakt

Wynalezienie roweru oraz jego popularyzacja pod koniec XIX w. było istotnym wydarzeniem w kontekście społecznym, sportowym i obyczajowym. Rower odegrał znaczącą rolę w emancypacji kobiet – dał kobietom możliwość uzyskania mobilności, niezależności oraz wyzwolenia się ze skostniałych norm społecznych. Zapewniał większą swobodę w przemieszczaniu i równocześnie stał się narzędziem metaforycznego wyzwolenia z konwenansów i ograniczeń, również w znaczeniu dosłownym: uwolnił kobiety z gorsetów. W artykule podjęto próbę analizy tych zmian w oparciu o zawartość pierwszych polskich czasopism rowerowych: warszawskiego „Cyklisty” (1895-1898) i lwowskiego „Koła” (1895-1898). Scharakteryzowano wizerunek kobiety-cyklistki koncentrując się na takich aspektach jak: odbiór społeczny, moda rowerowa, uczestnictwo kobiet w wyścigach oraz cyklistka będąca źródłem inspiracji twórczej. Czasopisma rowerowe XIX w. odegrały istotną rolę w promowaniu aktywności sportowej wśród kobiet, ale równocześnie bardzo często utrwalały istniejące stereotypy i konwenanse społeczne.